„Echo serca” to nie jest badanie ultrasonografem, które lekarz przypadkowo przesuwa po klatce piersiowej. To jest bardzo precyzyjne badanie czynnościowe i anatomiczne serca, które daje lekarzowi informacje, jakich żadna analiza krwi ani EKG nie może zastąpić.
Co ocenia echokardiografia? Przede wszystkim — frakcję wyrzutową lewej komory (LVEF). To jest procent krwi, który serce wyrzuca przy każdym skurczu. Prawidłowa wartość wynosi powyżej 55%. Po zawale, szczególnie rozległym, LVEF może być obniżona — i to bezpośrednio wpływa na leczenie: wskazuje na konieczność intensyfikacji terapii, może być wskazaniem do ICD (kardiowertera-defibrylatora) lub określa stopień zaawansowania niewydolności serca.
Echo ocenia też: wymiary jam serca, kurczliwość poszczególnych segmentów ściany lewej komory (zaburzenia kurczliwości wskazują, które obszary serca zostały uszkodzone podczas zawału), czynność zastawek, obecność płynu w worku osierdziowym, ciśnienie w krążeniu płucnym. To jest kompleksowy obraz serca, który zmienia się w czasie — dlatego ważne jest porównywanie kolejnych badań.
Kiedy robić echo po zawale? Pierwsze echo zazwyczaj wykonywane jest podczas hospitalizacji lub tuż po niej. Kontrolne echo — typowo 3–6 miesięcy po zawale, szczególnie gdy LVEF była obniżona. Następnie zależnie od wyników i stanu klinicznego — zwykle co 1–2 lata lub przy każdej zmianie stanu.
USG tętnic szyjnych (doppler tętnic szyjnych) — to badanie, które ocenia stopień zaawansowania miażdżycy w tętnicach szyjnych, ale też — pośrednio — daje obraz stanu całego układu naczyniowego. Główny parametr to IMT (intima-media thickness) — grubość błony wewnętrznej i środkowej tętnicy. IMT powyżej normy dla wieku i płci wskazuje na subkliniczne zaawansowanie miażdżycy. Badanie wykrywa też blaszki miażdżycowe w tętnicach szyjnych, które są czynnikiem ryzyka udaru.
USG tętnic szyjnych zalecane jest u pacjentów po zawale przy każdej kontrolnej wizycie u kardiologa lub raz w roku, jeśli wyniki poprzednich badań były nieprawidłowe. To badanie bezbolesne, nieinwazyjne i bardzo informatywne. Szczególnie ważne u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka — cukrzycą, nadciśnieniem, paleniem tytoniu.
Wyniki badań obrazowych warto zachowywać — najlepiej mieć je zapisane na nośniku. Płyta CD lub pendrive z badaniem echokardiograficznym jest cennym dokumentem w sytuacji nagłej, gdy trafisz do szpitala z objawami.