Wychodzisz ze szpitala z sześcioma, siedmioma, może ośmioma receptami. Patrzysz na to i myślisz: „Nie będę tego wszystkiego brał do końca życia.” Rozumiem ten odruch. Ale muszę powiedzieć Ci wprost: każdy lek na tej liście jest tam z konkretnego powodu, a każde odstawienie bez konsultacji z kardiologiem może skończyć się kolejnym zawałem lub śmiercią. To nie jest straszenie. To jest kardiologia oparta na dowodach.
Aspiryna (kwas acetylosalicylowy) — to najstarszy lek na liście i nadal jeden z najważniejszych. Blokuje aktywację płytek krwi, zmniejszając ryzyko zakrzepicy w stencie i kolejnego zawału. Zazwyczaj 75–100 mg raz dziennie, najlepiej po posiłku. Bierzesz ją przez całe życie, chyba że kardiolog zdecyduje inaczej.
Drugi lek przeciwpłytkowy (tikagrelor, prasugrel, klopidogrel) — silniejszy od aspiryny. Przez rok po PCI bierzesz oba jednocześnie. To jest DAPT — podwójna terapia przeciwpłytkowa. Tikagrelor (Brilique) przyjmuje się dwa razy dziennie, koniecznie regularnie — bo czas półtrwania leku jest krótki i nieregularne przyjmowanie zostawia Cię bez ochrony.
Statyna (atorwastatyna, rozuwastatyna) — nie tylko obniża cholesterol. Stabilizuje blaszki miażdżycowe, działa przeciwzapalnie, zmniejsza ryzyko pęknięcia blaszki. Po zawale dostajesz wysoką dawkę — 40 lub 80 mg atorwastatyny. Nie obniżaj jej samodzielnie, bo Twój LDL „nie jest taki wysoki”. Po zawale cel to LDL poniżej 55 mg/dl, a u niektórych poniżej 40 mg/dl. To są inne wartości niż dla zdrowej osoby.
Beta-bloker (metoprolol, bisoprolol, karwedilol) — zwalnia akcję serca, obniża ciśnienie, zmniejsza zapotrzebowanie serca na tlen. Po zawale chroni mięsień sercowy przed kolejnymi epizodami niedokrwienia i zmniejsza ryzyko groźnych arytmii. Efekt uboczny — możesz czuć się bardziej zmęczony, chłodniejsze dłonie — ale to cena, którą warto zapłacić.
Inhibitor ACE lub sartan (ramipril, perindopril, walsartan) — obniża ciśnienie, ale przede wszystkim chroni serce po zawale przed niekorzystną przebudową (remodeling). Zmniejsza obciążenie lewej komory, poprawia jej czynność, zmniejsza ryzyko niewydolności serca.
Inhibitor pompy protonowej (pantoprazol, omeprazol) — chroni żołądek przed skutkami ubocznymi podwójnej terapii przeciwpłytkowej. Dwa leki przeciwpłytkowe zwiększają ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego — IPP to tarcza ochronna dla Twojego żołądka.
Mam pacjentów, którzy po miesiącu odstawiają statynę, bo „bolą ich mięśnie”. Bóle mięśniowe przy statynach są możliwe, ale rzadkie przy niskich i średnich dawkach. Zanim odstawisz lek — zadzwoń do kardiologa. Być może wystarczy zmienić porę przyjmowania, dodać suplementację CoQ10 lub zamienić statynę na inną. Samodzielne odstawienie statyny po zawale zwiększa ryzyko kolejnego incydentu o kilkadziesiąt procent.
Twoje leki to nie chemia, którą ktoś Ci narzucił. To ochrona, którą sobie zawdzięczasz.